Adamın biri otele gitmiş, fiyatını sormuş ve 100 TL olan bir gecelik ücretini ödemiş, "ama odayı görmek istiyorum" diyerek odaya çıkmış.
Otelci işlerin kesatlığından dolayı biriken borçlarını ödemek için aldığı 100 TL'yi kasaba götürüp borcunu ödemiş.
Kasap ta bakkala olan borcunu ödemiş.
Bakkal toptancıya olan borcunu ödedikten sonra toptancı da bir misafirini ağırladığı otele borcunu ödemiş.
Bu arada odayı görmek isteyen müşteri, resepsiyona gelmiş ve odayı beğenmediğini ve parasının iade edilmesini istemiş. Otelci de anlayışla karşılayıp adama parasını iade etmiş.
Bu olayda otel hiç bir gelir elde etmemesine rağmen bir çok kişi borcunu kapatmış oldu. Gerçek hayat ta tam olmasa da buna yakındır.
İç borç böyledir. Herkesin alacağı da var borcu da. Ülkedeki her kişi ve kurum alacaklarını ve borçlarını birbirine mahsup etse net alacaklı veya net borçlular kalacaktır. Buna konsolidasyon da deniyor.
Bu girizgahı yapma sebebim gazetelerde Çin'in 25 trilyon dolar borcu olduğu yönündeki haberler.
Sürekli dış ticaret fazlası veren, ödemeler bilançosu ya da cari işlemleri sürekli fazla veren, 3 trilyon dolar rezervi olan, dünyada ABD'ye en çok borç veren bir ülkenin dış borcu olamayacağına göre gazetelerde bahsedilen borç iç borç olsa gerek. Netleştirme yapmadan ülkedeki bütün kişi ve kurumların borçlarını toplayıp bunu haber yapmak hatalı bana göre.
Çin net olarak dış borcu olan bir ülke değil, tam tersi net dış alacaklısı bir ülkedir.
Yukarıda bahsettiğim konsolidasyon yapılsa net iç borçlar da bu bahsedilen rakamdan çok daha aşağıda olur.
Durum böyle iken; Çin'de borç/gsyih yüzde 250 (milli gelirinin 2,5 katı da denebilir) şeklinde haber yapmak, gazeteyi okuyan bir çok kişide yanlış bir intiba bırakır.
İç borçlarını da devlet isterse para basıp öder. Enflasyon maliyetini de halk karşılar, bir çeşit vergilemedir zaten enflasyon.
Türkiye ise sürekli dış ticaret açığı ve cari işlemler açığı veren bir ülkedir. Dış borç sürekli artmaktadır.
Dolayısıyla net olarak dış borcu olan bir ülkedir. Bu rakam da Ağustos 2016 dönemi UYP (uluslararası yatırım pozisyonu)' ye göre; yükümlülük toplamı 615 milyar USD, varlıklar 226 milyar USD ve net olarak ta 389 milyar USD'dir.
Türkiye 2003-2015 döneminde 468 milyar USD cari açık vermiş ve 529 milyar USD dış borç almıştır. Aradaki fark rezervlere eklenmiştir.
Ülke borçlarının İÇ borç-DIŞ borç ayrımı hayati derece de önemlidir.
Hiç yorum yok :
Yorum Gönder